Soorten kwallen

Kompaskwal

Kompaskwal

De kompaskwal is een prachtige kwallensoort die je kunt tegenkomen in onder andere de kustwateren van de Noordzee en Nederland. Met zijn unieke uiterlijk en interessante gedrag trekt de kompaskwal de aandacht van zowel wetenschappers als natuurliefhebbers.

Zo herken je de kompaskwal

Wat de kompaskwal bijzonder maakt, is zijn opvallende uiterlijk. De kwal heeft een klokvormige schijf die een diameter van 30 tot 40 centimeter kan bereiken. De schijf is doorschijnend en heeft een crème- of geelachtige kleur, met 16 donkerbruine V-vormige strepen die naar het midden wijzen. Deze strepen lijken op de punten van een kompas, wat de kwal zijn naam heeft gegeven.

Onder de schijf hangen lange, dunne tentakels en vier mondarmen, die soms wel een meter lang kunnen worden. Deze tentakels bevatten netelcellen, die de kwal gebruikt om prooien te vangen en te verlammen. Hoewel de steek van een kompaskwal pijnlijk kan zijn, is hij meestal niet gevaarlijk voor mensen.

Het voedsel van de kwal

De kompaskwal leeft voornamelijk van plankton, kleine visjes en andere kleine zeedieren. Met zijn tentakels vangt hij zijn prooi en brengt deze naar zijn mond. Hij beweegt zich voort door zijn schijf ritmisch samen te trekken en weer te ontspannen, wat een sierlijk en bijna hypnotiserend beeld oplevert.

Deze kwallen komen vaak voor in grote groepen, vooral in de zomermaanden wanneer het water warmer is. Dit is ook de periode waarin ze zich voortplanten. De larven van de kompaskwal ontwikkelen zich tot poliepen die zich vasthechten aan harde oppervlakken zoals rotsen of schelpen. Na verloop van tijd transformeren deze poliepen in kleine medusen die uitgroeien tot volwassen kwallen.

Pas op voor de kompaskwal

Een ontmoeting met deze kwal tijdens het zwemmen in de zee is geen aangename kennismaking. De netelcellen bevat sterk gif, waardoor een aanraking kan resulteren in een pijnlijke kwallenbeet.

Al met al is de kompaskwal een schitterend voorbeeld van de wonderen die de oceaan herbergt. Met zijn unieke uiterlijk en belangrijke ecologische rol verdient hij zowel onze bewondering als ons respect.

53 reacties

  • maurice zegt:

    Stikt er van vandaag (al 2 weken) langs de hele kust noordholland.

  • T Basteleur zegt:

    Vandaag vond mijn zoontje een kompaskwal bij Paesens Moddergat. Ik had nog niet eerder deze gezien

  • Angela Muroni zegt:

    Eergisteren, de kompaskwal en oorkwal gezien op het strand van de banjaard en in het water zelf

  • K zegt:

    Hier bij Westkapelle ook een gezien

  • Petra Korevaar zegt:

    Gisteravond vele grotere en kleinere kompaskwallen gezien bij het strand van Egmond Binnen.

  • C van de b zegt:

    Gezien in Noordwijk geen grote ongeveer 10 cm doorsnede

  • r j zegt:

    zag er twee, kleintjes van nog geen 10 cm doorsnede, gisteravond, Zandvoort zuidstrand

  • Helma Groenhard-Jonkers zegt:

    Vandaag, 11 augustus 2025, tientallen kompaskwallen gezien in de zee bij Castricum aan Zee. Mooie exemplaren maar beter om er bij uit de buurt te blijven.

  • michelle van der Zee zegt:

    Meerdere exemplaren bij Castricum aan Zee vandaag.

  • Amber zegt:

    Vandaag tientallen van deze gezien in Katwijk. Veel kleintjes maar ook een paar grote. Ook zeepaddestoelen. (Het had blijkbaar te maken met de oostenwind.) Tijdens het zwemmen kwamen er 3 in mijn buurt zwemmen. Toch maar het water uit gegaan, brr.

  • Marianne zegt:

    Vandaag op het strand van Oostkapelle, Zeeland
    Niet groot, 20 cm

  • Jamila zegt:

    Vandaag gezien bij Noordwijk aan zee. Ik zag geen tentakels.. liggen die er dan onder?

  • ivo zegt:

    Ik ben deze zomer al 2 keer gestoken door deze kwal /: 1 vrij grote kwal en een kleine ongeveer zo groot als mijn vuist heel irritant en de pijn valt wel mee na een kwartier voel je het niet meer. Maar als nog wel even schrikken haha.

  • emina zegt:

    in marokko is mijn neef en mijn broer gestoken door een kleine kal
    ik wist niet wat e was gebeurdmet hun en toen zij ze de hele verhaal en toen deed dat zo pijn bij hun ze gingen water op doen het werkte niet ze gingen zand op die vond doen dat werkte een beetje

  • emina zegt:

    alvast 3’5 meter

  • emina zegt:

    ik heb die kwal geziem met lang tentakels ongeveer 3’5 echt zo echt zo eng

  • Ben aioli niet zegt:

    Echt een megakwal gevonden hier, bij monster. Zoon en vrouw zijn plots overleden omdat zij gewurgd en vergiftigd zijn. Wat moet ik nu?
    Zeker kwallen pudding eten in mijn eentje?

  • Lola zegt:

    In Zeeland, renesse zag ik ook een aantal van deze. Ik ben alleen even in zee gaan zitten zodat ik goed kon checken op kwallen. Ben net op tijd weggeschoten voor deze kwal.

  • Trudie zegt:

    Vandaag in IJmuiden aan zee ook een grote kompaskwal gezien met heel lange tentakels, wat een mooi dier, trudie

  • M zegt:

    Ben deze kwal tijdens het zwemmen in Scheveningen tegen gekomen ben net op tijd weg gedoken..

    • Trudie zegt:

      Ijmuiden, ik heb vandaag de 26e juni in IJmuiden aan zee ook een kompasnaald gezien met heel lange tentakels. Wat een mooi dier. Trudie

    • Joop zegt:

      Heb jij geluk gehad! Je zag hem. Die had gekortwiekte tentakels dus. (Normaal 5 meter)

  • enea zegt:

    dat transformeren vind ik heel cool.

  • enea zegt:

    cool, heel cool

  • Wout zegt:

    Vandaag op Texel in grote getale kompas kwallen gezien. Kleine en grote exemplaren.

  • Sybren zegt:

    Vandaag meerdere gevonden langs het strand tussen Ballum en Nes op Ameland

  • Romano zegt:

    Vanmiddag twee jonge (alsnog >vuistgrootte) kompaskwalletjes gezien aan het eilandje Ossehoek in de Grevelingenmeer ter Zeeland.

  • Mr jansen zegt:

    Ik ben vandaag gestoken door deze kwal op scheveningen.Het prikt heel erg maar na enkele uren heb je er niet veel last meer van.

  • Esther zegt:

    Ik ben vorige zomer op kwallenjacht gegaan en heb alle kwallen die ik vond opgepakt met handschoenen en op het strand begraven. Hopelijk gaan ze dan dood!!

    • Sophie zegt:

      Vind je dat normaal om te doen?

    • Jo zegt:

      Slaat echt nergens op, heb respect voor de natuur !! Jij wilt in de leefomgeving van de kwal komen!!

      • Anoniem zegt:

        Kwallen die in de branding drijven, spoelen volgens mij allemaal aan en sterven op het strand. Niks mis mee om ze er alvast uit te halen en zo te voorkomen dat jou of anderen steken.

        Wij hebben het vandaag ook gedaan met parelkwallen in de Middellandse Zee, die steken zo lelijk.

    • Anoniem zegt:

      Ze probeerd gewoon anderen te helpen. Misschien zou zonder haar hulp wel iemand zijn gestoken? En het is nog maar een kind. Wedden dat anderen het ook doen?

  • Lizzy zegt:

    Gister en vandaag kompaskwallen gevonden bij nieuwvliet

  • Loes Vechtmann zegt:

    Langs de kust vN Kijkduin Strandafslag 6 bij Kijkdun rich ting deltaplein winkelcentrum langs de vloedlijn en in de zee veel kompaskwallen en blauwe kwallen groot en klein gezien.

  • Margret zegt:

    Ja vandaag in renesse aan t strand wel 10 van deze kwallwn gezien.

  • At te nooijen zegt:

    Ik heb van de week weer kwallen pudding gemaakt.. heerlijk en super gezond. Gewoon de tentakels er af snijden.de rest in de blender gooien.. een beetje citroen sap en zwarte peper en paprika poeder erbij…en smullen maar.

  • Roos zegt:

    @Mario Kart Wii,

    Ik vermoed van wel ja.
    Een foto maken vind deze kwal echt niet leuk probeer voortaan een andere kwal op de foto te zetten.

    Veel beterschap de ergste symptonen komen nog.

  • Mario Kart Wii zegt:

    Ik vond op het strand een kompaskwal en pakte hem op. Toen maakte ik er een foto van. Ga ik nu dood?

    • Rico zegt:

      Dan heb je nog precies een jaar te leven.

      (Nu nog 20 dagen).

    • Anoniem zegt:

      Nee natuurlijk niet! Alleen de tentakels van de kwal zijn giftig. Voor de rest zijn ze ongevaarlijk en als ze dood zijn zijn er wel mensen die niewsgierig zijn en pakken een kwal op. Als ze nog maar net zijn aangespoeld zijn ze misschien al dood maar dat zegt niet dat ze geen gif meer hebben. Pak daarom dus nooit zomaar een kwal op.

  • Deze kwal komt erg veel voor in de Noordzee. Ik zie ze regelmatig aanspoelen hier in Scheveningen

  • elleh zegt:

    ik was aan het zwemmen. en toen op eens zag ik een kwal .in Marokko een paarse en een witte kwal .mijn oom in Marokko pakte een plasticzakje en pakte de kwal.

Plaats een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *